การให้ความช่วยเหลือของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

            รัฐบาลได้มีการเตรียมแผนการปรับตัวสำหรับสินค้าเกษตรและการดำเนินการเชิงรุก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต การพัฒนาคุณภาพ ตลอดจนการแปรรูปและการสร้างมูลค่าเพิ่มของสินค้าที่ได้รับผลกระทบจากการจัดทำเขตการค้าเสรี (FTA) โดยจัดตั้งกองทุนปรับโครงสร้างการผลิตภาคเกษตรเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ ขึ้นในปี 2547 ตามมติคณะรัฐมนตรี   เมื่อวันที่ 20 กรกฏาคม 2547 อนุมัติงบประมาณให้ปีละ 1,000 ล้านบาท รวมระยะเวลา 10 ปี เป็นเงิน 10,000 ล้านบาท เพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนและเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ และให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นหน่วยงานรับผิดชอบการดำเนินการกองทุน[1]

การให้ความช่วยเหลือของกระทรวงพาณิชย์

            นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2550  คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบในหลักการให้จัดตั้ง กองทุนเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า ตามที่กระทรวงพาณิชย์เสนอ เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ผลิตและผู้ประกอบการในสินค้าเกษตร แปรรูป สินค้าอุตสาหกรรม และบริการ ที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้า ให้สามารถปรับตัวหรือปรับเปลี่ยนให้สามารถแข่งขันได้  โดยในเบื้องต้นให้จัดสรรเงินงบประมาณประจำปี 2550-2551 ให้กระทรวงพาณิชย์เพี่อดำเนินการให้ความช่วยเหลือแล้ว[2]  สำหรับปี 2552 กระทรวงพาณิชย์จะนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติจัดตั้งเป็นกองทุน[3] และขอจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี เพื่อใช้ในการดำเนินงานของกองทุนในการให้ความช่วยเหลือภาคการผลิตและบริการที่ได้รับผลกระทบต่อไป[4]

·         กระทรวงพาณิชย์ได้มอบหมายให้กรมการค้าต่างประเทศเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ดำเนินงานโครงการช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการ เปิดเสรีทางการค้า ในปี 2550 – 2551  และบริหารจัดการกองทุนฯ ที่จะจัดตั้งขึ้นในปี 2552 ต่อไป     

ในการนี้ กระทรวงพาณิชย์ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาค การผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า[5] ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำหน้าที่พิจารณาอนุมัติโครงการและจัดสรรเงินช่วยเหลือให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบในปี 2550 และ 2551  โดยมีองค์ประกอบดังนี้

            (1)  ปลัดกระทรวงพาณิชย์                                                               ประธานกรรมการ

            (2)  ปลัดกระทรวงการคลัง หรือผู้แทน                                                           กรรมการ

            (3)  ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม หรือผู้แทน                                                     กรรมการ

            (4)  ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือผู้แทน                                             กรรมการ

            (5)  ปลัดกระทรวงแรงงาน หรือผู้แทน                                                           กรรมการ

            (6)  เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ                    กรรมการ

                  หรือผู้แทน

            (7)  อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ                                                     กรรมการ

            (8)  อธิบดีกรมการค้าภายใน หรือผู้แทน                                                        กรรมการ

            (9)  ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย                                                กรรมการ

            (10) ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย                                                   กรรมการ

            (11) อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ                                                    กรรมการและเลขานุการ

·         หลักเกณฑ์และขั้นตอนในการพิจารณาอนุมัติโครงการช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า  ซึ่งคณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือฯ ให้ความเห็นชอบ  มีดังนี้

            (1)  ผู้มีสิทธิขอรับความช่วยเหลือ ได้แก่ กลุ่มผู้ผลิตสินค้าอุตสาหกรรมการเกษตร  สินค้าอุตสาหกรรม และธุรกิจบริการ ที่ได้รับหรือคาดว่าจะได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า  และต้องการขอรับความช่วยเหลือในระยะสั้นเพื่อให้สามารถปรับตัวได้  ทั้งนี้ กลุ่มผู้ผลิตสินค้าดังกล่าวครอบคลุมถึงสินค้าต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ

            (2)  ขั้นตอนการเสนอโครงการขอรับความช่วยเหลือ  กลุ่มผู้ผลิตจะต้องจัดทำโครงการเสนอฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือฯ ที่กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์  โดยเสนอผ่านสถาบันที่เกี่ยวข้องกับการค้า ได้แก่ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย  สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย  และหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง

            (3)  หลักเกณฑ์การพิจารณาอนุมัติโครงการ

                  (3.1)  กลุ่มผู้ผลิตสินค้าอุตสาหกรรมเกษตร สินค้าอุตสาหกรรม และธุรกิจบริการ ที่เสนอโครงการขอรับความช่วยเหลือ เป็นผู้ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรี  โดยพิจารณาได้จาก

                             –  การนำเข้าสินค้าหรือบริการประเภทเดียวกันจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นมากอย่างเห็นได้ชัดหลังจากการเปิดเสรี หรือมีสัญญาณบ่งชี้ หรือคาดการณ์ได้ว่าสินค้าและบริการที่ผลิตภายใน ประเทศจะได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรี

                             –  ส่วนแบ่งการตลาดของสินค้าที่ผลิตภายในประเทศ (ประเภทเดียวกับสินค้าที่นำเข้า) มีแนวโน้มลดลง

                             –  การจ้างงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องลดลง

                             –  มีผลการศึกษาระบุว่าภาคการผลิตสินค้าหรือภาคบริการนั้นๆ ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรี

                      (3.2)  โครงการที่เสนอขอรับความช่วยเหลือต้องอยู่ในรูปของ

                                    –  การศึกษาวิจัยและพัฒนา

                                    –  การจัดหาที่ปรึกษาเพื่อช่วยเหลือในการปรับปรุงธุรกิจ

                                    –  การฝึกอบรมเพื่อเพิ่มทักษะ / อาชีพใหม่ให้กับคนงาน

                                    –  การจัดอบรมเพื่อเสริมสร้างให้ผู้ประกอบการมีความรู้ในการปรับตัว

                                    –  กิจกรรมที่มีผลโดยรวมต่อการส่งเสริมการบริโภค การตลาด ฯลฯ ของภาคการผลิตและภาคบริการนั้นๆ

                      (3.3)  โครงการที่เสนอขอรับความช่วยเหลือ สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10  และไม่เป็นโครงการที่ได้รับอนุมัติให้ความช่วยเหลือจากหน่วยงานอื่นๆ แล้ว

                      (3.4)  โครงการที่เสนอขอรับความช่วยเหลือมีระยะเวลาดำเนินการให้เสร็จสิ้นภายใน 3 ปี

                      (3.5)  การจัดลำดับความสำคัญของโครงการ  พิจารณาจากระยะเวลาในการเปิดเสรีก่อน / หลัง

                (4)  ขั้นตอนการดำเนินการ และการติดตาม / ประเมินผลโครงการ 

                      (4.1)  คณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือฯ แต่งตั้งคณะอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการเงินช่วยเหลือเพื่อการปรับตัวของภาคการผลิตและภาคบริการที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า เพื่อพิจารณาโครงการในเบื้องต้น ก่อนเสนอให้คณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือฯ พิจารณาอนุมัติโครงการที่ได้รับความช่วยเหลือ  รวมทั้งอนุมัติเบิกจ่ายเงินงวดของโครงการ 

                      (4.2)  เมื่อคณะกรรมการบริหารเงินช่วยเหลือฯ อนุมัติโครงการแล้ว  กรมการค้าต่างประเทศจะ แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการจัดจ้างที่ปรึกษาโครงการโดยวิธีตกลง  เพื่อคัดเลือกและจัดจ้างผู้ทำโครงการ รวมทั้งติดตามความคืบหน้าของโครงการ และตรวจรับงานจ้างด้วย[6]

• ผลการดำเนินงาน[7]

ปี	โครงการที่ให้ความช่วยเหลือ	วงเงิน (ล้านบาท)
2550	1. โครงการเผยแพร่ความรู้ด้านมาตรฐานสินค้าและการคุ้มครองผู้บริโภค  2. โครงการศึกษาเพื่อปรับยุทธศาสตร์ของอุตสาหกรรมเครื่องหนังไทยให้เติบโต     อย่างยั่งยืนภายใต้กรอบการค้าเสรี	5.0 1.0
2551	1. โครงการจัดทำระบบประกันคุณภาพ GMP โรงงานผลิตปลาป่นเพื่อความปลอดภัย    ของอาหารสัตว์และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน 2. โครงการเสริมสร้างความรู้และความเข้าใจในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของกลุ่มคลัสเตอร์ส้มเชียงใหม่เพื่อการปรับตัวจากผลกระทบของการเปิดเสรีทางการค้า 3. โครงการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการและบุคลากรในอุตสาหกรรมยาเพื่อรองรับผลกระทบ AFTA ในข้อตกลงด้าน ASEAN Harmonized Products ของสินค้ายาจาก ระบบเอกสารการขึ้นทะเบียนยาแบบ ACTD (ASEAN Common Technical Dossier) 4. โครงการศึกษาและเตรียมพร้อมสำหรับผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมยาเพื่อรองรับผลกระทบจากบันทึกข้อตกลงร่วมกัน (Mutual Recognition Agreement : MRA) ตามกรอบข้อตกลงของการค้าเสรีอาเซียน 5. โครงการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของกลุ่มผู้เลี้ยงโคเนื้อ (Beef Competitiveness) 6. โครงการรณรงค์การบริโภคเนื้อโคและการขยายตลาดผลิตภัณฑ์เนื้อโคไทย 7. โครงการนำร่องการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมปลาน้ำจืด	7.44392   4.468   2.8     2.6     4.4545   4.816 13.0

ปี	โครงการที่ส่งต่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาให้ความช่วยเหลือ	วงเงิน (ล้านบาท)
2550	1. โครงการการตรวจสอบความนุ่มของเนื้อโคพันธุ์กำแพงแสนเพื่อยกระดับคุณภาพการผลิตเนื้อโคขุน (ส่งให้กองทุนปรับโครงสร้างการผลิตภาคเกษตรฯ พิจารณา)	2.696

-------------------------------------