การจัดทำข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8 ภายใต้อาเซียน

                • ความเป็นมาการจัดทำข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8

                • เป้าหมายการเปิดตลาดในสาขาบริการต่างๆ

                • แผนการจัดประชุม สัมมนา เพื่อหารือและระดมความคิดเห็น

                • แบบฟอร์มการแสดงความคิดเห็น

 

การจัดทำข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8 ของไทยภายใต้อาเซียน

ข้อผูกพันเปิดตลาดชุดที่ 8 คืออะไร

ข้อผูกพันเปิดตลาดชุดที่ 8 คือ ตารางข้อผูกพันที่มีการระบุธุรกิจบริการต่างๆ ที่ประเทศสมาชิกอาเซียนสัญญาว่าจะลดเงื่อนไขหรือกฎระเบียบบางประการที่จะเป็นอุปสรรคต่อการประกอบธุรกิจบริการของผู้ให้บริการหรือนักลงทุนจากประเทศสมาชิกอาเซียนอื่น การเรียกว่าชุดที่ 8 เพราะอาเซียนเริ่มมีการเจรจาลดข้อจำกัดด้านการค้าบริการระหว่างกันมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 ซึ่งดำเนินการเจรจามาเป็นรอบๆ และมีการจัดทำข้อผูกพันเปิดตลาดมาแล้วทั้งสิ้นรวม 7 ชุด ซึ่งในแต่ละชุดก็จะมีการปรับปรุงข้อผูกพันโดย ลด/เลิก ข้อจำกัดภายใต้หลักการ “การเปิดเสรีก้าวหน้าอย่างเป็นลำดับ” (Progressive Liberalization) ดังนั้น ชุดนี้ซึ่งเป็นชุดที่ 8 ที่สมาชิกอาเซียนรวมทั้งประเทศไทยต้องจัดทำ โดยให้เป็นไปตามแผนงานไปสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนหรือ AEC Blueprint ที่ผู้นำอาเซียนทุกประเทศได้ให้ความเห็นชอบไว้แล้ว

การผูกพันเงื่อนไขข้อจำกัดต่างๆไว้ในตารางข้อผูกพันก็คือการแสดงว่า ประเทศนั้นๆจะไม่เพิ่มเติมข้อจำกัดอื่นๆที่สร้างอุปสรรคทางการค้าบริการให้แก่ประเทศสมาชิกอื่นในอนาคตมากขึ้นไปกว่าที่ได้ระบุไว้ อย่างไรก็ตามประเทศสมาชิกยังคงสิทธิในการบังคับใช้กฎหมายในการกำกับดูแลธุรกิจบริการ ไม่ว่าจะเป็นวัตถุประสงค์ด้านการควบคุมมาตรฐาน ความเป็นธรรมด้านการแข่งขัน ประโยชน์ของผู้บริโภค ความมั่นคงของชาติ ผลกระทบด้านวัฒนธรรมและประเพณี ผลกระทบทางเศรษฐกิจ โดยมีเงื่อนไขให้ใช้กฎหมายบังคับที่เท่าเทียมกันทั้งกับคนในชาติและคนต่างชาติ กรณีกฎหมายที่จำเป็นอย่างยิ่งหรือที่ทุกประเทศมีการใช้บังคับในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน สมาชิกก็อาจขอสงวนในตารางข้อผูกพันได้ โดยต้องมีการตกลงกับสมาชิกก่อน ในการประชุมคณะกรรมการประสานงานด้านบริการของอาเซียน (Coordinating Committee on Services: CCS) ซึ่งกฎหมายที่ไทยขอสงวนไว้โดยให้การประติบัติต่างระหว่างต่างชาติกับไทย อาทิเช่น ประมวลกฎหมายที่ดิน เป็นต้น

 

 

ความเป็นมาของ AEC Blueprint

ในการประชุมสุดยอดอาเซียน เมื่อปี 2546 ผู้นำอาเซียนเห็นชอบให้มีการรวมตัวไปสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ AEC ภายในปี พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015) โดยมีเป้าหมายให้เป็นตลาดฐานการผลิตเดียวร่วมกัน (Single market and single production base) มีการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน เงินทุน และแรงงานมีฝีมืออย่างเสรี

แนวทางดำเนินงานเพื่อนำไปสู่การเป็น AEC ในส่วนของการค้าบริการ มีการตั้งเป้าหมายการเจรจาเปิดเสรีการค้าบริการไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้การค้าบริการของอาเซียนเป็นไปอย่างเสรีมากขึ้น ตามที่ปรากฎในแผนงานการจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC Blueprint) ดังนี้

        • AEC Blueprint ได้กำหนดแผนงานด้านการค้าบริการไว้ในหัวข้อ Free Flow of Services ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนการก้าวไปสู่ความเป็น Single Market and Production Base โดยสาระสำคัญคือ การดำเนินการต่อไปภายใต้กรอบความตกลงว่าด้วยบริการของอาเซียน (ASEAN Framework Agreement on Service: AFAS) (ซึ่งได้ดำเนินการอยู่แล้ว) แต่ได้เรียบเรียงขั้นตอนปฏิบัติขึ้นใหม่ให้อยู่ในรูปของแผนงานที่แสดงให้เห็นถึงวิธีดำเนินการและกรอบเวลาในการเปิดเสรีการค้าบริการในอาเซียนอย่างชัดเจน และสามารถปฏิบัติได้เห็นผลอย่างเป็นรูปธรรม

 

        • สาระสำคัญของแผนงานเปิดตลาดด้านการค้าบริการตาม AEC Blueprint มีดังนี้

          o ลด/เลิกข้อจำกัดต่อการค้าบริการภายในปี พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) สำหรับสาขาบริการสำคัญ (Priority Sectors) สาขา ได้แก่ การขนส่งทางอากาศ e-ASEAN (คอมพิวเตอร์และโทรคมนาคม) สุขภาพ และการท่องเที่ยว

          o สำหรับสาขาบริการสำคัญอีกหนึ่งสาขา คือ โลจิสติกส์ ให้ลด/เลิกข้อจำกัดให้ได้ภายในปี พ.ศ. 2556 (ค.ศ. 2013)

          o ส่วนสาขาบริการอื่นๆที่เหลือนั้น ให้ลด/เลิกข้อจำกัดภายในปี พ.ศ. 2558 (ค.ศ. 2015) ซึ่งเป็นปีเป้าหมายที่จะจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนนั่นเอง

 

เป้าหมายการเปิดตลาดในสาขาบริการต่างๆ ภายใต้ AEC Blueprint

สาขาบริการเร่งรัด (Priority Integration Sector: PIS) ได้แก่ e-ASEAN (สาขาโทรคมนาคมและคอมพิวเตอร์) สาขาสุขภาพ สาขาท่องเที่ยว และสาขาการบิน ในปี พ.ศ. 2553 ต้องอนุญาตให้ผู้ให้บริการมีสัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนอาเซียนไม่ต่ำกว่า 70% และยกเลิกข้อจำกัดการเข้าสู่ตลาดอื่นๆ ทั้งหมด

สาขาโลจิสติกส์ ในปี พ.ศ. 2553 ต้องอนุญาตให้ผู้ให้บริการมีสัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนอาเซียนไม่ต่ำกว่า 51% และลดข้อจำกัดการเข้าสู่ตลาดอื่นๆ ให้เหลือได้เพียง 2 ข้อจำกัด

ปี ค.ศ. (ปี พ.ศ.)	2010 (2553)	2013 (2556)
สัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนอาเซียน	51%	70%
จำนวน MA limitations อื่นๆ ที่คงไว้ได้	2	1

 

สาขาบริการอื่น (Non-Priority Services Sector) ครอบคลุมบริการทุกสาขานอกเหนือจาก priority sectors กำหนดปีสิ้นสุด คือ ปี ค.ศ. 2015 โดยจะยกเว้นสาขาที่อ่อนไหวได้

ปี ค.ศ. (ปี พ.ศ.)	2010 (2553)	2015 (2558)
สัดส่วนการถือหุ้นของนักลงทุนอาเซียน	51%	70%
จำนวน MA limitations อื่นๆ ที่คงไว้ได้	3	0

 

 

ข้อจำกัดการเข้าสู่ตลาดอื่นๆ

นอกจากข้อจำกัดเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นแล้ว ในบางสาขาบริการยังมีข้อจำกัดอื่นๆ ได้แก่ ข้อจำกัดในจำนวนผู้ให้บริการ ข้อจำกัดในมูลค่ารวมทั้งหมดของธุรกรรมทางการค้าบริการหรือสินทรัพย์ ข้อจำกัดในจำนวนทั้งหมดของการประกอบการบริการ ข้อกำหนดสัดส่วนเรื่องผู้ให้บริการซึ่งเป็นบุคลากร การกำหนดให้ผู้บริหารในนิติบุคคลต้องเป็นคนไทย การกำหนดเรื่องทุนขั้นต่ำในการลงทุน การกำหนดให้ต้องมีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย และโดยเฉพาะการกำหนดให้ต้องปฏิบัติตามข้อบังคับภายใต้กฏหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับการขออนุญาตในการประกอบกิจการ เป็นต้น

 

แผนการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการและรับฟังความคิดเห็น

ต่อการเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8 ของไทยภายใต้อาเซียน

เรื่อง “การลดมาตรการที่เป็นอุปสรรคต่อการค้าบริการอาเซียน”

เดือนตุลาคม 2552 – มกราคม 2553

ครั้งที่	วัน/เดือน/ปี - สถานที่	ประเด็น/เรื่อง ที่เกี่ยวข้อง /สถานที่	การดำเนินการ
1	ตุลาคม 2552 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาเร่งรัดที่ต้องดำเนินการภายในปี 2553 คือ สุขภาพ ท่องเที่ยว โทรคมนาคม และโลจิสติกส์	ภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องร่วมฟังรายละเอียดการเจรจาในอาเซียน จำนวน 200 คน
2	ตุลาคม 2552 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 คือ สาขาที่ต้องดำเนินการภายในปี 2558	ภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องร่วมฟังรายละเอียดการเจรจาในอาเซียน จำนวน 200 คน
3	ตุลาคม 2552 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาขนส่ง โลจิสติกส์ การจัดจำหน่าย	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
4	พฤศจิกายน 2552 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาโทรคมนาคม คอมพิวเตอร์ และสาขาโสตทัศน์	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
5	พฤศจิกายน 2552 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาท่องเที่ยว นันทนาการ และการกีฬา	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
6	ธันวาคม 2553 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาสุขภาพ บริการการแพทย์ และทันตกรรม	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
7	ธันวาคม 2553 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาสถาปัตยกรรมวิศวกรรม ก่อสร้าง สิ่งแวดล้อม และพลังงาน	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
8	ธันวาคม 2553 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียน และข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาการศึกษา	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน
9	มกราคม 2553 เวลา 9.00-12.30 น. กรุงเทพฯ	เป้าหมายการเปิดตลาดการค้าบริการอาเซียนและ ข้อผูกพันเปิดตลาดการค้าบริการชุดที่ 8 สาขาการบริการธุรกิจ	หารือระหว่างภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและภาครัฐ จำนวน 150 คน