Search
Main Menu
 รายละเอียด
สินค้าโดนตีกลับ...มาตรฐานไม่ถึงหรือโดนกีดกัน

 
สินค้าโดนตีกลับ...มาตรฐานไม่ถึงหรือโดนกีดกัน

รศ.วิทวัส รุ่งเรืองผล [email protected]
ผมได้อ่านข่าวเล็กๆ ข่าวหนึ่ง ซึ่งเป็นข้อมูลและบทสัมภาษณ์คุณทรงศีล สุขเสวี ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการค้าต่างประเทศ ณ นครลอสแองเจลิส ที่ให้ข้อมูลว่า ในปี 2547 ที่ผ่านมา มีสินค้าไทยถึง 503 รายการ ถูกปฏิเสธการนำเข้าจากหน่วยงานอาหารและยา (FDA) ของสหรัฐอเมริกา
เหตุผลที่ทาง FDA ปฏิเสธการนำเข้ามีอยู่ 3 สาเหตุใหญ่ๆ ครับ ข้อแรกคือ ความสกปรกและมีสิ่งสกปรกเจือปน ข้อที่สองเป็นเรื่องการไม่ทำตามระเบียบการจดทะเบียนการผลิต ซึ่งจะได้รับหมายเลย FCE กำกับสินค้าและข้อสุดท้ายเป็นเรื่องของฉลากที่จัดทำไว้ไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายระบุ เช่น ไม่ระบุคุณค่าทางอาหารไว้บนฉลากหรือแจ้งปริมาณการบรรจุไม่ถูกต้อง
จะเห็นได้ว่า เหตุผลหลักและเป็นเหตุผลส่วนใหญ่ที่สินค้าไทยโดนตีกลับจากสหรัฐอเมริกาและประเทศคู่ค้าอื่นๆ ที่มีมาตรฐานในการตรวจสอบคุณภาพสินค้าสูงเป็นเรื่องของความสกปรกหรือปนเปื้อนของสินค้านั่นเอง ขณะที่ผู้ส่งออกไทยหลายครั้งที่สินค้าถูกตีกลับก็จะกึ่งร้องกึ่งบ่นมาที่หน่วยงานภาครัฐหรือผ่านสมาคมการค้าที่ตัวเองสังกัดอยู่มาว่า โดนกีดกันทางการค้าโดยยกข้ออ้างเรื่องมาตรฐานของสินค้า
ผมเชื่อว่าเหตุการณ์ลักษณะนี้ในอนาคตจะยิ่งมีโอกาสเกิดขึ้นมากในยุคที่ข้อตกลงเขตการค้าเสรี (Free Trade Area) เป็นกระแสที่เฟื่องฟูในหลายๆ เขตการค้าในโลก การลดภาษีนำเข้าจนถึงจุดหนึ่งในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า การนำเข้าในหลายประเทศที่ไทยเราส่งสินค้าไปขายจะเท่ากับศูนย์ การส่งออกก็จะยิ่งมีการเติบโตมาก
ในหลายประเทศรวมทั้งไทยด้วย ถึงจะมีนโยบายลดภาษีนำเข้าเพื่อมุ่งสู่ตลาดการค้าเสรี แต่อีกด้านหนึ่งก็พยายามคุ้มครองอุตสาหกรรมบางประเภทในบ้านตัวเองหรืออาจด้วยเจตนาจะให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนผลิตสินค้าในบ้านตัวเองมากกว่าการผลิตจากต่างประเทศแล้วส่งเข้ามาขาย เมื่อสกัดกั้นจากภาษีนำเข้าได้ไม่สะดวก ก็หันมาใช้วิธีอื่น โดยมาตรฐานสินค้าก็เป็นข้ออ้างสำคัญที่ยกมาใช้สกัดการทะลักเข้ามาของสินค้าจากต่างประเทศหรือทำให้ผู้ผลิตในประเทศที่ได้เปรียบเรื่องต้นทุนต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น
อย่างไทยเราตอนนี้ ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้ามีการพูดกันถึงมาตรฐานเครื่องใช้ไฟฟ้าประเภทหม้อหุงข้าว กระติกน้ำร้อน ราคาถูกที่นำเข้าจากจีน ว่าต่ำกว่ามาตรฐานที่ผลิตในไทยและเรียกร้องให้รัฐบาลกวดขันสินค้ามาตรฐานต่ำที่ถูกนำเข้ามาขาย
การที่มาตรฐานสินค้าชนิดเดียวกันที่รัฐบาลยอมรับให้วางขายในแต่ละประเทศ มีความแตกต่างกันก็เป็นเรื่องของมารฐานการครองชีพและเศรษฐกิจที่ต่างกันในแต่ละประเทศ โดยประเทศที่เจริญกว่า ประชากรมีรายได้ต่อหัวมากกว่า ก็มักจะมีการกำหนดมาตรฐานสินค้าที่สูงกว่าประเทศที่เจริญน้อยกว่า รวมทั้งมีกระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวดกว่า นี่เป็นสาเหตุหนึ่งที่สินค้าไทยหลายรายการถูกตีกลับ ทั้งๆ ที่ผลิตได้มาตรฐานของไทย
ในบางกรณีสินค้าที่ผลิตจากโรงงานเดียวกัน เครื่องจักรตัวเดียวกัน บางชุดถูกตีกลับเพราะไม่ผ่านมาตรฐาน แต่บางชุดกลับผ่าน ก็อาจเกิดจากมาตรฐานวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตแต่ละชุดมีคุณภาพไม่สม่ำเสมอ อย่างสินค้าเกษตรของไทยที่มีปัญหาโดนตีกลับเพราะสารตกค้างประเภทยาฆ่าแมลง หลายครั้งผู้ส่งออกก็ซื้อสินค้ามาจากเกษตรกรหลายๆ รายทำให้มาตรฐานไม่สม่ำเสมอ ถึงจะมีการสุ่มตรวจหน้าโรงงานก่อนส่งออกแต่ก็เป็นไปได้ที่มีสินค้ามาตรฐานต่ำหลุดออกไปได้
การจะค้าขายกับต่างประเทศให้ประสบความสำเร็จในระยะยาว เป็นที่น่าเชื่อถือของลูกค้า การควบคุมมาตรฐานให้สม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้ประกอกการต้องใส่ใจเป็นพิเศษ ผู้ส่งออกสินค้าเกษตรหลายรายลงทุนสร้างห้องแล็ปที่ทันสมัยมูลค่าหลายล้านบาท จ้างนักวิทยาศาสตร์มาประจำเพื่อตรวจสอบมาตรฐานสินค้า ขณะที่โรงงานหลายแห่งเน้นการส่งออก ยอมจ่ายแพงขึ้นสำหรับวัตถุดิบที่มีมาตรฐานสูง เพราะความเสียหายจากการที่ถูกลูกค้าในต่างประเทศตีกลับสินค้านั้นไม่ได้เสียหายแค่ทุนส่วนค่าสินค้าเท่านั้น แต่ยังมีโอกาสจะเสียลูกค้าในระยะยาวให้กับคู่แข่งด้วยและยิ่งไปกว่านั้น ถ้าสินค้ากลุ่มใดที่ถูกตีกลับบ่อยๆ มีโอกาสที่ผู้ซื้อในต่างประเทศจะมองว่าสินค้ากลุ่มนั้นที่ผลิตในประเทศไทยโดยภาพรวมเป็นสินค้ามาตรฐานต่ำ ทำให้กดราคาซื้อต่ำหรือไม่ไว้ในสั่งซื้อสินค้าจากประเทศไทย ซึ่งสร้างความเสียหายแก่ประเทศชาติอย่างที่เคยเกิดบ่อยครั้งในอดีต ทำให้ทั้งภาครัฐและเอกชนต้องใช้เวลานานในการฟื้นฟูอุตสาหกรรมนั้นๆ ให้ลูกค้ากลับมาไว้วางใจ
ผมเชื่อว่าโลกยุคการค้าเสรีที่เป็นอยู่ขณะนี้และจะขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ นั้น การสร้างมาตรฐานสินค้าในระดับที่เป็นที่ยอมรับในตลาดโลกร่วมกับกระบวนการตรวจสอบที่น่าเชื่อถือ จากต้นทางคือตั้งแต่ในประเทศเป็นเรื่องสำคัญและเป็นหัวใจของการขยายตลาดส่งออก ผู้ประกอบการที่ปรับคุณภาพสินค้าสู่มาตรฐานโลกได้ในราคาที่แข่งขันได้จะยิ่งมีตลาดที่ใหญ่ขึ้นและมีรายได้สูงขึ้น ในทางตรงกันข้าม ใครที่ไม่สามารถสร้างมาตรฐานระดับโลกได้จะต้องเผชิญการแข่งขันอย่างหนักทั้งในต่างประเทศและในประเทศเอง ซึ่งสุดท้ายมาตรฐานสินค้าที่ขายในไทยที่รัฐบาลกำหนดจะถูกยกระดับขึ้นไปอิงกับมาตรฐานโลกอย่างแน่นอน

--------------------------


Written By:  host
Date Posted:  27/9/2548
Number of Views:  5357

Return