Search
Main Menu
 รายละเอียด
กองทุน FTAs: เครื่องมือรองรับผลกระทบการเปิดการค้าเสรี

ที่มาของกองทุน FTAs

 

การริเริ่มอะไรก็ตามที่เป็นเรื่องใหม่ๆย่อมมีทั้งคนที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย การที่ไทยไปตกลงทำ FTAs กับประเทศคู่ค้าหลายประเทศจึงหนีไม่พ้นสัจธรรมดังกล่าว ถึงแม้ว่า FTAs เป็นกลไก/เครื่องมือในการขยายตลาดการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าการทำ FTAs ได้ส่งผลกระทบต่อคน 2 กลุ่ม คือ  ผู้ได้ประโยชน์ และผู้เสียประโยชน์ ในช่วงที่ผ่านมา ผู้ที่ได้ประโยชน์มักสงบเสงี่ยม แต่ผู้ได้รับ (คาดว่าจะได้รับ) ผลกระทบทางลบได้ออกมาเรียกร้องให้ทางการเข้าไปดูแลบรรเทาผลกระทบ ก่อให้เกิดทั้งแรงผลักและแรงต้านการทำ FTAs และแรงต้านจะเบาบางลง หรือ จางหายไปได้ก็ต่อเมื่อทางการมีมาตรการรองรับ/ให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการทำ FTAsได้เป็นรูปธรรมและทันการณ์ และจำต้องเป็นมาตรการให้ความช่วยเหลือที่เล็งผลเลิศให้ผู้ได้รับผลกระทบสามารถปรับตัวและยืนหยัดต่อสู้กับโลกาภิวัตน์-การค้าการลงทุนต่อไปได้ในระยะยาว กระทรวงพาณิชย์ โดยกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ และ กรมการค้าต่างประเทศตระหนักถึงประเด็นปัญหาดังกล่าว จึงได้ดำเนินการจัดตั้งกองทุนเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจาก  FTAs  เรียกสั้นๆ ว่า กองทุน FTAs”

 

กองทุน FTAsในที่นี้ ไม่เหมือนกับกองทุนรวมที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ซึ่งเงินกองทุนรวมระดมมาจากชาวบ้านร้านตลาดที่ไม่มีเวลาในการซื้อหุ้นมาบริหารจัดการด้วยตนเอง และก็แตกต่างไปจากกองทุนหมู่บ้านที่รัฐบาลส่งตรงไปยังหมู่บ้านผ่านธนาคารออมสินและธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กองทุนที่กล่าวถึงข้างต้นนี้ มีระเบียบการจัดการ/บริหารกองทุนแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งกองทุน

 

แนวคิดในการจัดตั้งกองทุนที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไข/บรรเทาผลกระทบที่มาจากภายนอกประเทศ เช่นกรณีในทำนอง FTAs  ในหลายประเทศมีลักษณะคล้ายๆ กัน กล่าวคือ ผู้ขอรับความช่วยเหลือจากกองทุนฯ ต้องพยายามแสดงตน/พิสูจน์ทราบให้ได้ว่าตนเองได้รับผลกระทบจากการทำ FTAs และต้องการได้ความช่วยเหลือในด้านใด/รูปแบบไหน เพื่อให้ผู้มีอำนาจอนุมัติพิจารณา ให้เงินกองทุนฯช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจาก FTAs ตามความเป็นจริง และตามความเหมาะสม ก่อนที่เราจะมาทำความรู้จักกับ กองทุน FTAs”  เราลองมาพิจารณาการดำเนินงานของกองทุนในลักษณะนี้ในบางประเทศว่าจะนำมาปรับใช้กับไทยในด้านใดได้บ้าง

 

  

            กองทุนฯของสหรัฐอเมริกา

            สหรัฐฯเป็นประเทศแรกๆของโลกที่นำแนวคิด/รูปแบบกองทุนฯมาใช้ในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ-สังคมของประเทศ โดยได้มีการจัดตั้งกองทุนความช่วยเหลือการปรับตัวการค้า (Trade Adjustment Assistance: TAA) เป็นกองทุนแรกในปี 2505 เพื่อช่วยเหลือแรงงานและผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจาก FTAs ให้สามารถปรับตัวได้ โดยแรงงานต้องแสดงให้คณะกรรมการกองทุนฯเห็นว่าได้รับผลกระทบจริงๆ โดยกองทุนนี้จักจ่ายเงินช่วยเหลือให้แรงงานที่ได้รับผลกระทบเป็นรายสัปดาห์ ในขณะที่ผู้ประกอบการจักได้รับการช่วยเหลือในรูปเงินกู้ การค้ำประกันเงินกู้ และการจัดหาที่ปรึกษาให้

 

             ใน 5 ปีแรกไม่มีผู้ใดได้รับการอนุมัติช่วยเหลือ เนื่องจากการจัดทำข้อเสนอโครงการเพื่อขอรับความช่วยเหลือเป็นสิ่งที่ยุ่งยากและเกี่ยวพันกับหน่วยงานรัฐหลายแห่ง จึงทำให้ความสนใจของผู้ประกอบการลดลง  ส่วนผู้ใช้แรงงานยิ่งลำบากมากกว่าผู้ประกอบการในการแสดงตนว่า ตนตกงานเนื่องมาจาก FTAs  ส่งผลให้โครงการที่ได้รับการอนุมัติมีน้อยมาก

 

            ในเวลาต่อมา ทางการจึงได้จัดตั้งกองทุนขึ้นมาใหม่เมื่อมีการทำ NAFTA คู่ขนานไปกับกองทุน TAA เรียกกองทุนใหม่นี้ว่า NAFTA-TAA กองทุนนี้มีลักษณะคล้าย TAA ทุกประการเพียงแต่กองทุนใหม่นี้ ผู้สมัครเข้าขอรับความช่วยเหลือไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ทราบว่าได้รับผลกระทบก็สามารถขอความช่วยเหลือได้ โดยผู้สมัครฯสามารถเลือกขอความช่วยเหลือได้จากกองทุนใดกองทุนหนึ่งเท่านั้น โดยได้กำหนดคุณสมบัติและข้อผูกมัดบางประการสำหรับผู้สมัครไว้ อาทิเช่น แรงงานผู้นั้นต้องเข้ารับการฝึกอบรม ต้องหางานใหม่ และจำกัดระยะเวลาการให้เงินช่วยเหลือ เป็นต้น และเป็นที่น่าสังเกตว่า กองทุนของสหรัฐฯ มุ่งเน้นช่วยแรงงานที่ตกงานเป็นหลัก แม้ภายหลังได้มีการจัดตั้งตั้งกองทุน (Trade Adjustment Assistance of Firms: TAAF) ขึ้นมาเพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถขอรับวงเงินช่วยเหลือได้ร้อยละ 50 ของการจ้างที่ปรึกษาก็ตาม แต่ก็ยังดูเหมือนว่า ยังไม่ตรงใจผู้ประกอบการ  โครงการที่ได้รับการอนุมัติจึงมีน้อยมาก

 

            กองทุนของสหภาพยุโรป

            สหภาพยุโรปประกอบไปด้วยหลายประเทศที่มีวัฒนธรรมประเพณีแตกต่างกันทำให้ความสนใจ/น้ำหนักในผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้า (ทั้งจากการรวมกันภายในยุโรปเองและการเปิดเสรีกับประเทศนอกประชาคมยุโรป) ที่มีต่อประเด็นต่างๆแตกต่างกันไป  บ้างก็เน้นไปที่ชุมชน บ้างก็เน้นที่สินค้าเกษตร บ้างก็เน้นไปที่แรงงาน บ้างก็เป็นเรื่องสิ่งแวดล้อม กองทุนของสหภาพยุโรปจึงมีหลายรูปแบบที่สอดรับกับผู้ได้รับเดือดร้อนจะเข้าไปขอรับความช่วยเหลือ

 

            จะเห็นได้ว่ากองทุนในกรณีของสหรัฐฯทำหน้าที่เหมือนโรงพยาบาลใหญ่ ส่วนกองทุนในกรณีของสหภาพยุโรปทำหน้าที่เหมือนคลินิกเฉพาะทางมากมาย ในทางปฏิบัติ มีกองทุนของสหภาพยุโรปหลายกองทุนที่ต้องปิดตัวเองไป หรือไม่ก็เปลี่ยนชื่อ/เปลี่ยนรูปแบบการทำงานให้มีความยืดหยุ่นในการให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบในด้านต่างๆ  ยกตัวอย่างเช่น กองทุน ESF (European Social Fund) เป็นกองทุนช่วยเหลือผู้ที่ตกงานซึ่งจัดทำในรูปโครงการพัฒนาศักยภาพแรงงานในแต่ละด้านนั้นมีประเด็นที่น่าสนใจอยู่ที่วิธีการขอใช้เงินกองทุน กองทุนนี้มีแบบฟอร์มสั้นๆให้ผู้ขอรับความช่วยเหลือกรอก โดยมีคำถามที่เป็นเงื่อนไขที่ให้ผู้ขอรับความช่วยเหลือตอบเพียงใช่หรือไม่ใช่ หากผู้ตอบกรอกข้อความใดข้อความหนึ่งว่าไม่ใช่ หมายความว่า  ผู้ขอรับความช่วยเหลือหมดสิทธิ์ขอเงินจากกองทุนนี้ การกรอกแบบฟอร์มนี้จะทำให้ผู้สมัครรู้ได้ทันทีว่ากองทุนนี้เหมาะสมกับตนหรือไม่

 

นอกจากนี้ ยังมีการช่วยเหลือในรูปแบบอื่น เช่น EIB (European Investment Bank) ให้เงินกู้คิดอัตราดอกเบี้ยต่ำมากกับผู้ประกอบการที่มีความเดือดร้อนมาก หลังจากที่คณะกรรมการอนุมัติโครงการก็จะมีทีมที่ปรึกษาตามประกบคอยแนะนำและช่วยเหลือในการดำเนินโครงการโดยทันที หรือบางโครงการก็จักมีการกำหนดให้ผู้จัดทำโครงการระบุตัวชี้วัดเพื่อประโยชน์ในการติดตามประเมินผลให้ชัดเจน

 

โครงการนำร่อง กองทุน FTAs” ของไทย

 

             นับตั้งแต่ปี 2550-ปัจจุบัน กรมการค้าต่างประเทศ และกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ได้จัดทำโครงการนำร่องเพื่อช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากการทำ FTAs  และพบว่า ในทางปฏิบัติ ยังขาดข้อมูลที่จำเป็นต่อการพิสูจน์ทราบถึงผลกระทบทางลบ ผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบทางลบไม่สามารถเขียนโครงการเพื่อขอความช่วยเหลือจากทางการให้เป็นไปตามระเบียบการใช้เงินกองทุน FTAs ได้ อีกทั้ง ระเบียบการใช้เงินกองทุน FTAs ที่ผูกไว้กับระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างของทางราชการทำให้การดำเนินงานให้ความช่วยเหลือผู้ประกอบการมีความล่าช้า ขณะนี้ กรมการค้าต่างประเทศได้นำบทเรียนจากโครงการนำร่องและจากต่างประเทศดังกล่าวมาดำเนินการพัฒนา/ปรับปรุงให้กองทุน FTAs มีความคล่องตัวในการดำนินงานให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

 

            ผู้สนใจสามารถติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานกองทุน FTAs ได้ที่กรมการค้าต่างประเทศ   กระทรวงพาณิชย์  

 


Written By:  admin
Date Posted:  11/9/2551
Number of Views:  4081

Return